Peter Waldes — 1140-1218
Waldes: Markus 16:15 Trek de wereld in, zei Hij tegen hen, en vertel aan de hele schepping het goede nieuws over Mij.
Kerk: Mattheüs 16:18 Jij bent Petrus. Op deze rots zal Ik mijn Gemeente bouwen.
Handelingen 5:29 Men moet God meer gehoorzamen dan de mensen.
Verspreiding
> Ze waren bereid om tegenslagen te incasseren
Wat ze leerden:
- persoonlijke Bijbelstudie
- belijden / berouw
- lekensprekers (woord en daad)
- vrijwillige armoede
- weigeren te geloven in het vagevuur
- weigeren te geloven in aflaten
- weigeren de doodstraf te accepteren (pacifisme)
Luther monument in Worms (DE)
Synode van Toulouse: 1229 Wij verbieden het bezit van bijbels… Maar nog meer verbieden we de vertaling van de bijbel in de taal van de mensen…. Wij bevelen dat de huizen waar bijbels worden gevonden vernietigd zullen worden. Deze mensen moeten opgejaagd worden tot ver in het bos en in de grotten.
Brief van Calvijn aan Farel:
…de hysterie van de achtervolging is zo groot, dat zelfs meisjes, zwangere vrouwen en kinderen niet gespaard worden. Ik ben verdoofd als ik er alleen maar aan denk.
Ik kan het niet uitdrukken in woorden! Ik ben uitgeput van verdriet en het huilen, soms komt het in me op terwijl ik aan het schrijven ben en dan moet ik gewoon stoppen met schrijven…..
“LUX LUCET IN TENEBRIS” Het licht verlicht de duisternis.
> Laat je niet muilkorven!
> Hoe groter de weerstand, des te groter Gods kracht!
> Hoe groter de duisternis, hoe feller het licht schijnt!
Johannes 1:5 Het licht schijnt in de duisternis en de duisternis heeft het niet in zijn macht kunnen krijgen.
Elisabeth of Thuringen – Een prinses die de armsten van de armsten dient!
Elisabeth of Thuringen 1207–1231. Zij was de moeder Theresa uit de middeleeuwen.
FRANCISCUS VAN ASSISI:
Ik wil een bedelaar zijn; ik wil vrij zijn! Vlees is vlees en geest is geest!
Spreuken 14:31 Wie hulpbehoevenden steunt eert Hem.
Spreuken 17:5 Wie een arme in het nauw drijft of bespot, kwetst op die manier diens Schepper
Spreuken 28:27 Wie een arme geeft, zal zelf geen gebrek lijden; maar wie de nood van de armen niet wil zien, zal veelvuldig worden vervloekt.
1. Elisabeth: Als kind sociaal voor anderen!
2. Elisabeth: Als echtgenote sociaal voor anderen!
De legende van het wonder van de rozen
3. Elisabeth: Radicale franciscaner beloften!
4. Elisabeth: Als weduwe sociaal voor anderen!
Kasteel Wartberg (later heeft Maarthen Luther hier Bijbel vertaald)
5. Wat kunnen we leren van Elisabeth?
> Dien God door mensen te dienen: Dit is de levensstijl van Elisabeth.
Spreuken 21:13 Wie zijn oren dichtstopt voor het hulpgeroep van de armen, wordt zelf ook niet verhoord, wanneer hij om hulp roept.
> Ze had Jezus lief boven alles!
Quote:
God zal sommige mensen aan hun voeten de hemel binnen moeten trekken, want met hun handen proberen ze alles hier op aarde vast te houden
> Zij diende met alles wat ze had!
Lukas 12:48 Als iemand veel heeft ontvangen, zal ook veel van hem worden geëist. Hoe meer je is toevertrouwd, hoe groter je verantwoording
> Ze hielp de mensen in haar omgeving!
> Ze liet zich niet door de omstandigheden ontmoedigen!
> Door haar beloftes sloot ze alle achterdeurtjes!
> Ze zette haar geloof om in actie en maakte haar handen vuil!
1. Franciscus van Assisi: groeide rijk en zonder zorgen op!
Franciscus van Assisi, 1181 – 3 oktober 1226
Waarom bedien je de knecht in plaats van de meester?
Franciscus: Heer, wat wilt U dat ik doe?
De Heer: Keer terug naar je vaderland, want daar wil ik jou gezicht op een geestelijke manier laten stralen.
De situatie in die tijd:
- Geweld tussen steden
- Sociale ongelijkheid
- Instorten van de kerk
- Onderdrukking van vrouwen
2. Franciscus van Assisi: Een radicale drop-out
Tot nu toe noemde ik U mijn Vader op aarde, maar vanaf nu wil ik zeggen: Onze Vader, die in de hemel is.
Roeping van Franciscus:
Ga, Franciscus, en herstel mijn huis dat, zoals je ziet, aan het instorten is.
>> Situatie in de kerk:
Sterke hiërarchie in de politieke macht
Luxueuze levensstijl
Aartsbisschoppen is het niet langer toegestaan om met meer dan 40 of 50 paarden te reizen en zij moeten afzien van het reizen met jachthonden en vogels.
Overdadige levensstijl
De bisschoppen brachten de halve nacht door met onnodige feesten en verboden gesprekken, om maar niet te spreken van andere dingen.
Mattheus 19:21 Als je volmaakt wilt zijn, ga dan naar huis, verkoop alles wat je bezit en geef de opbrengst aan de armen; dan zal je een schat in de hemel bezitten. Kom daarna terug en volg mij.
Lukas 9:3 Neem niets mee voor onderweg, geen stok, geen reistas, geen brood en geen geld, en ook geen extra kleren.
Lukas 9:23 Wie achter mij aan wil komen, moet zichzelf verloochenen en dagelijks zijn kruis op zich nemen en mij volgen.
3. Franciscus van Assisi: Een radicale volger
Geloften in het klooster:
- Gelofte om God te volgen
- Gelofte van armoede
- Gelofte van gehoorzaamheid
- Gelofte van kuisheid
>> Situatie rondom het rijkdom:
Ze begonnen een sociale beweging zodat de rijken zouden gaan zorgen voor de armen.
>> Situatie rondom vrouwen:
- Rechten. Ze hadden geen rechten
- Huwelijk: zichzelf ´onderwerpen´ aan hun echtgenoot.
- Kinderen: hoog sterftecijfer bij de geboorte
- Voorziening: het was moeilijk om te overleven als je niet getrouwd was
Aantal Clarissenkloosters:
1253: 150 kloosters
1400: 400 kloosters
2010: 16.000 kloosters
>> Situatie rondom het geweld:
In het klooster legden ze hun wapens neer!
4.Een radicaal doel in het leven vraagt om een radicale levensstijl
Radicale levensstijl:
- Geloof
- Vriendschap
- Kerk
- Geven
- Gelijkheid
Benedikt van Nursia (480 – 547 na Chr.)
Historische achtergrond:
- Ondanks vervolging groeit “Jezus-Sekte”
- “Constantijnse wending”: Orthodox-Katholieke Christendom werd eerst getolereerd, vervolgens werd het de voorkeursreligie
- Wereldse overeenstemming en materiële rijkdom in de kerk
- Krachloosheid van kerk roept protestbeweging op: het kloosterwezen
- Benedikt van Nursia, één van de eerste monniken
Benedictus deel 1.
“Breek met het systeem door isolatie”
“Laat ons eindelijk opstaan. Het Woord wekt ons op en roept: “Het is nu tijd om wakker te worden.” Benedictus van Nursia
Benedictus deel 2.
„Eerste poging mislukt“
“Een nieuwe vorm van een gemeenschap”
1. Absolute waarden
De „Regula Benedicti“ (BR): een geheel van kloosterregels dat een goede balans geeft tussen bidden en werken, tussen gehoorzaamheid en eigen initiatief, tussen gezonde voeding en matigheid.
- Orderegel geschreven 529 n.Chr.
- “Leer de bijbel kennen op een praktische manier” (veel bijbelverzen)
- 73 Regels met in totaal 876 instructies
- Thema‘s: Gebed, Arbeid, ontwikkelen en gemeenschapsvorming( i.p.v. een kluizenaarsleven)
Quote: “In de wereld wordt het Tolerantie genoemd, maar in de hel heet het wanhoop. Ze is de medeplichtige van andere zonden en hun foute straffen. Ze is de zonde die gelooft in niets, nergens om geeft, erop uit is niets te weten, zich nergens mee bemoeit, nergens van geniet, haat niets, vind nergens een zonde ziet, voor niets leeft, maar toch wil blijven leven, want er is niets waarvoor het zal sterven.” Dorothy L. Sayers
‘De liefde is geduldig en vol goedheid. De liefde kent geen afgunst, geen ijdel vertoon en geen zelfgenoegzaamheid. Ze is niet grof en niet zelfzuchtig, ze laat zich niet boos maken en rekent het kwaad niet aan, ze verheugt zich niet over het onrecht maar vindt vreugde in de waarheid. Alles verdraagt ze, alles gelooft ze, alles hoopt ze, in alles volhardt ze. 1 Corinthiers 13:4-8
Johannes 14:6: “Ik ben de weg, de waarheid en het leven”, antwoordde Jezus, “Ik ben de enige weg tot de Vader
2. Uitdagende, echte relaties voor een genezende/ herstellende gemeenschap
“zo is er ook een goede ijver, die van de ondeugd verwijdert en naar God voert en naar het eeuwig leven.”
Benedictus van Nursia in de “Benedictusregel” (nr. 72)
Galaten 5:19-21 Het is bekend wat onze eigen wil allemaal teweegbrengt: ontucht, zedeloosheid en losbandigheid, 20 afgoderij en toverij, vijandschap, tweespalt, jaloezie en woede, gekonkel, geruzie en rivaliteit, afgunst, bras- en slemppartijen, en nog meer van dat soort dingen.
Galaten 5:22-23: Maar de Heilige Geest brengt ons tot betere dingen: Liefde, blijdschap, vrede, geduld, vriendelijkheid, mildheid, trouw, tederheid en zelfbeheersing. Er is geen wet die zulke dingen veroordeelt.
Op deze ijver nu moeten de monniken zich met de vurigste liefde toeleggen; dat wil zeggen: “zij moeten wedijveren in respect voor elkaar” Zij moeten elkanders zwakheden, lichamelijke zowel als morele, met het grootste geduld verdragen;
niemand zoeke wat hij voor zichzelf voordelig acht, maar veeleer wat goed is voor de ander. Op onbaatzuchtige wijze leggen zij zich toe op de broederliefde. In liefde vrezen zij God.
Benedictus van Nursia in de “Benedictusregel” (nr. 72)
Benedictus deel 3:
“Een klooster wordt een beweging”
“Een vader voor de westerse wereld“
- Het Monte Cassino Klooster is bekend om barmhartigheid, genade en onderwijs
- Aanzien en respect voor de monniken bij het volk
- Orde der Benedictijnen gesticht in overeenstemming met benedictijnenregel
- „Een vader voor de westerse wereld“. Benoemd tot “Bescherm Heilige van Europa “(1964 door paus Paulus VI.)
- Leiderschapstraining naar de benedictijnenregel is populair geworden
- Orde der Benedictijnen vandaag: 25.000 mannen en vrouwen
- Voorbeeld: Sint Benedictus Klooster Vaals
Jeremia 29:14 U zult Mij vinden als u mij zoekt en het oprecht van Mij verwachten.
Augustinus eerste levensfase: “Christelijk huis”
Citaat: leven van ouder is boek dat kinderen kunnen lezen.
3 redenen waarom mensen klaar zijn met God:
>> Saai
>> Onbeantwoorde vragen over geloof
>> het geloof werkt voor mij niet
>> God, kerk en ouders afgeschrokken
>> Geloof niet persoonlijk gemaakt
Augustinus tweede levensfase: Entertainment
Augustinus derde levensfase: Spiritualiteit
373 na Chr. voegde hij zich bij het Manicheïsme
Augustinus vierde levensfase: Carrière
384 n Chr.werd hij benoemd tot hoogleraar retoriek in Milaan waar hij aan het Hof van de keizer woonde.
Augustinus vijfde levensfase fase: Toewijding aan God
15 August, 386 Augustinus komt tot geloof in Jezus Christus!
Tolle Lege – Neem en lees
Romeinen 13:13-14:
Leef zuiver zoals het hoort. Doe niet mee aan allerlei uitspattingen, waarbij eten, drank en seks centraal staan. Maak geen ruzie en wees niet jaloers. Laat uw leven beheerst worden door de Here Jezus Christus en geef niet toe aan verkeerde verlangens, die in u opkomen.
396 na Chr. Start klooster en Bisschop van Hippo
Vijf stappen om een vriendschap met Jezus:
1. Leren kennen
2. Vertrouwen winnen
3. Kwetsbaar zijn
4. Vriendschap zonder woorden
5. Voelen wat hij voelt
Rangorde van christenen in het Romeinse rijk:
- Romeinen – genus primum – mensen uit de eerste klas
- Joden – genus alterum – mensen uit de tweede klas
- Christenen – genus tertium – mensen uit de derde klas
Na de brand in Rome, in juli 64 na Chr:
- Christenen werden gestoken met messen.
- Christenen werden verbrand.
- Christenen werden gekruisigd.
- Bij christenen werden de ingewanden uit het lijf getrokken.
- Christenen werden als spektakel in de arena gegooid.
- Christelijke vrouwen werden overgeleverd aan bordelen.
“Het bloed van de christenen is het zaad der kerk.”
Tertullianus 220 na Chr.
>> Het geloof in Jezus gaat rond als een lopend vuurtje!
>> Ideale omstandigheden
- Verkeerssysteem.
- Dezelfde taal (Grieks).
- Politieke eenheid.
>> Alles inbegrepen – De mentaliteit van de eerste christenen
- Martelaarschap vestigt alle aandacht op christenen
- Rechtszaken werden effectieve zendingsmanifestaties
- Mensen die werden gefolterd, wensten hun beulen Gods zegen toe
- Christenen zongen liederen ter aanbidding in de amfitheaters
VADER PERPETUA - “Is het echt zo’n groot ding, om daarvoor zo’n klein ceremonieel offer aan de keizer te brengen?”
>> Passie en vol enthousiasme voor Jezus
2 Timotheüs 4:7 “Maar ik heb de goede strijd gestreden….” (NBG)
1. Thomas – een pessimist met toewijding!
Johannes 11: 16: Laten ook wij maar gaan, om met hem te sterven.
2. Thomas – een waarheidlievende onderzoeker!
Johannes 14: 4-5: Jullie kennen de weg naar waar ik heen ga. Toen zei Tomas: ‘Wij weten niet eens waar u naartoe gaat, Heer, hoe zouden we dan de weg daarheen kunnen weten?
Categorieën van twijfel:
> Het gebrek aan bewijs van God’s bestaan
> De leefstijl van Christenen
> Het probleem van de pijn
3. Thomas – de twijfelaar!
Johannes 20:25: Toen de andere leerlingen hem vertelden: ‘Wij hebben de Heer gezien!’ zei hij: ‘Alleen als ik de wonden van de spijkers in zijn handen zie en met mijn vingers kan voelen, en als ik mijn hand in zijn zij kan leggen, zal ik het geloven.
Johannes 20:27: ‘Leg je vingers hier en kijk naar mijn handen, en leg je hand in mijn zij. Wees niet langer ongelovig, maar geloof
Johannes 20:28: Thomas antwoordde: ‘Mijn Heer, mijn God
Drie verschillende geloofsovertuigingen:
> Beeldovertuiging
> Intellectuele overtuiging
> Overtuiging van het hart
>>De overtuiging van Jezus zelf
4. God vertrouwt gelovende twijfelaars!
1. Gevoelens?
“Gevoelens komen voort uit de psyche van de mens, die zonder medewerking van het bewustzijn plaatsvinden als reaktie op iets wat gebeurt in ons lichaam of in ons leven. Deze gevoelens kunnen als aangenaam of als onaangenaam worden ervaren“. (Rohracher)
2. Naar het hart van God
TRICHOTOMIE: LICHAAM, ZIEL EN GEEST
Spreuken 4:20,23 Luister naar mij, mijn zoon, en stel je open voor wat ik zeg. 23 Bescherm je hart boven alles, want uit je hart komt alles voort wat je doet.
3. Ik kies voor aanbidding!
Psalm 42:12 Waarom ben ik toch zo onrustig en terneergeslagen? Ik wil op God vertrouwen; eens zal ik Hem zeker weer loven, want Hij is mijn bevrijder en mijn God!
2 Kronieken 16:9 Want de ogen van de HERE speuren heen en weer over de aarde, op zoek naar mensen die Hem zijn toegewijd, zodat Hij Zijn grote macht kan tonen door hen te helpen.
Jacobus 4:13,14 Er zijn mensen onder u die zeggen: Vandaag of morgen gaan we naar die en die stad om zaken te doen. Wij zullen er een jaar blijven en goed winst maken. Hoe weet u wat er morgen met u zal gebeuren? Uw leven lijkt op een damp, die er nu is en straks weer verdwijnt.
Geniet van de alledaagse wonderen.
Mattheus 6:34 Maak u geen zorgen voor de dag van morgen. Ook morgen zal God u weer geven wat u nodig hebt. Leef dus gewoon bij de dag.
Creeer blijvende herinneringen.
Nehemia 8:15 Al lezend ontdekten zij dat de HERE het volk Israël had opgedragen in hutten te wonen tijdens het Loofhuttenfeest. Dat feest viel juist in die maand!
Neem je tijd uit Gods hand.
Psalm 31: 15,16 Toch is mijn vertrouwen op U gevestigd, Here; ik spreek het ook tegen U uit: U bent mijn God. U bepaalt hoe lang ik leef.
Spreuken 4:23 Bescherm je hart boven alles, want uit je hart komt alles voort wat je doet.
1 Johannes 4:18 In de liefde is geen plaats voor angst. Integendeel, de volmaakte liefde verdrijft de angst. Angst houdt altijd verband met straf. Wie nog angst kent, kent de volmaakte liefde nog niet.
I. Jouw gedachten zijn vrij
Spreuken 20:27: De HERE heeft de mens het vermogen gegeven zelf een licht te werpen op zijn diepste gedachten en beweegredenen.
Viktor Frankl – Een ding wat je niet van mij kunt afnemen is, de manier hoe ik reageer op wat jij mij aan doet! Ultieme vrijheid is hoe ik reageer op welke omstandigheid dan ook!
II. Jouw gedachten kunnen geblokkeerd worden
Gedachten blokkades komen voort uit:
Wonden.
Leugens.
Bolwerken.
verkeerde zelfbeeld, “ik ben niets waard”
Welke gedachten heb je en komen voort uit verleden:
‣ Door de ziekte die ik heb, kan ik de dingen niet veranderen.Mannen/vrouwen zijn allemaal hetzelfde; je kan niemand vertrouwen. Ze zullen je alleen maar pijn doen en uitbuiten.
‣ Het is het niet waard om aan iemand te vertellen hoe je je voelt; er is toch niemand die naar je gaat luisteren.
‣ Als je geaccepteerd wil worden door mensen, moet je alles doen wat zij je vragen te doen.
‣ Uiteindelijk ben ik toch altijd de domme.
‣ Ik kan dat toch nooit – het is gewoon te moeilijk!
‣ Ik doe het altijd verkeerd; zo is het altijd geweest en het zal ook nooit veranderen.
‣ Doordat mijn vader nooit een baan had, zal ik er ook nooit één kunnen vinden.
‣ Je kan niemand vertrouwen. Ze zullen je allemaal teleurstellen.
2 Corinthiërs 10:4: Want de wapens waarmee we strijden, zijn niet van aardse, maar van goddelijke makelij en in staat om bolwerken neer te halen. We schuiven redeneringen terzijde 5 en alles wat hoogmoedig wordt opgeworpen tegen de kennis van God; we nemen elke gedachte gevangen om haar te onderwerpen aan Christus.
III. Leid je gedachtes
Efeziërs 4:22,24 Laat daarom uw vroegere manier van leven varen…… en doe de nieuwe mens aan die naar het beeld van God geschapen is.
Denk goddelijk:
a) Het positie gebed.
b) Het lezen van de Bijbel.
Jeremia 29:11 Mijn plan met jullie staat vast – spreekt de Heer. Ik heb jullie geluk voor ogen, niet jullie ongeluk: ik zal je een hoopvolle toekomst geven.
c) Het deur ritueel
Psalmen 118:24 Dit is de dag die de Heer heeft gemaakt, laten wij juichen en ons verheugen.